De rechtbank Amsterdam heeft vandaag vonnis gewezen in de volgende strafzaken:
-C.H. van der Hoeven, voormalig Chief Executive Officer van Koninklijke Ahold N.V. (AHOLD):
voorwaardelijke gevangenisstraf van 9 maanden en € 225.000 boete
-A.M. Meurs, voormalig Chief Financial Officer van AHOLD.:
voorwaardelijke gevangenisstraf van 9 maanden en € 225.000 boete
-J.G. Andreae, voormalig lid van de Raad van Bestuur (RvB) van AHOLD, belast met de Europese activiteiten:
Voorwaardelijke gevangenisstraf van 4 maanden en € 120.000 boete
-T.R. Fahlin, voormalig lid van de Raad van Commissarissen (RvC) van AHOLD: algehele vrijspraak
De kern van de strafzaak was de vraag of verdachten door het opstellen en gebruiken van control letters zich schuldig hebben gemaakt aan valsheid in geschrift, en of verdachten door het verzwijgen van de side letters de accountant hebben opgelicht.

Ook de vraag of AHOLD naar Nederlands en Amerikaans jaarrekeningenrecht haar joint ventures JMR, Bompreço, Disco AHOLD, Paiz AHOLD en ICA AHOLD over 1998 - 2001 mocht consolideren is van veel belang gebleken. AHOLD hechtte veel waarde aan een grote jaarlijkse omzetgroei. Zou AHOLD niet hebben mogen consolideren, dan was haar omzetgroei belangrijk lager geweest. Op het vermogen en de winst van AHOLD heeft de consolidatie overigens geen invloed.Naar het oordeel van de rechtbank kon AHOLD in redelijkheid menen dat het Nederlandse recht haar toestond dat zij haar joint ventures consolideerde. Immers volgens de rechtbank staat vast dat AHOLD met betrekking tot Bompreço, Disco AHOLD, Paiz AHOLD en ICA AHOLD ‘op wezenlijke punten feitelijk overheersende invloed had’. Dit gold niet voor JMR. De onterechte consolidatie van JMR is echter geen ernstige schending van het Nederlandse jaarrekeningenrecht. Vrijspraak dient derhalve te volgen van het publiceren van een ‘onwaar’ opgestelde jaarrekening.

Naar Amerikaans jaarrekeningenrecht mag uitsluitend geconsolideerd worden als er ingevolge een schriftelijke overeenkomst of iets dergelijks ‘control’ is over de joint ventures. De rechtbank concludeert dat uit de Joint Venture / Shareholders Agreements blijkt dat AHOLD geen ‘control’ had over haar joint ventures. De joint ventures mochten derhalve naar Amerikaanse recht niet geconsolideerd worden. Dit leidt er naar het oordeel van de rechtbank toe dat het Nederlandse jaarverslag én de 20-F (een bij de SEC ingeleverd formulier met daarop de jaarcijfers van AHOLD) vals zijn opgesteld. Immers in de zogenoemde ‘aansluiting’ in het Nederlandse jaarverslag én in de reconciliation in de 20-F, werd ten onrechte gesuggereerd dat AHOLD haar joint ventures naar Amerikaans recht mocht consolideren. Om - ondanks het ontbreken van control - consolidatie naar Amerikaans jaarrekeningenrecht toch mogelijk te maken, heeft AHOLD voor vier joint ventures control letters opgesteld. De control letters hielden in dat AHOLD’s voorstellen - in afwijking van de Shareholders Agreements - uiteindelijk doorslaggevend waren (zodat sprake was van ‘control’). Naast de control letters werden door AHOLD ook side letters opgesteld. De side letters - die bewust geheim bleven - deden de control letters naar het oordeel van de rechtbank geheel teniet. De control letters zijn vals opgesteld, omdat hetgeen in de control letters staat nooit is overeengekomen. Omdat AHOLD de control letters omwille van de consolidatie aan haar accountant overhandigde, dan wel voorhanden had, is er ook strafbaar gebruik van gemaakt.

De aan de accountant gerichte Letters of Representation (LOR’s) zijn vals, omdat AHOLD daarin de side letters opzettelijk verzweeg. De accountant is opgelicht omdat hij is bewogen tot het afgeven van een goedkeurende verklaring, terwijl hem uitsluitend de control letters - en dus niet de side letters - zijn overhandigd. Na het begin 2003 bekend worden van de ICA-side letter heeft AHOLD - omwille van consolidatie naar Amerikaans recht - in overleg met haar RvC, haar accountant, externe juristen en haar ICA-partners gepoogd de Shareholders Agreement te wijzigen door het opstellen van een ‘3e side letter’. Hoewel deze side letter een onjuiste passage bevat, is het geen vals geschrift, omdat niet bewezen is dat het is opgesteld met het oogmerk om het als echt te gebruiken.

Strafmaat
Van een AHOLD-boekhoudschandaal is naar het oordeel van de rechtbank geen sprake. Verdachten hebben echter wel het vertrouwen dat werknemers, klanten, beleggers, de RvC en de accountant in hen stelden, in ernstige mate geschonden. Verdachten hebben het aanzien van AHOLD beschadigd. Het meermalen opstellen van valse control letters en verzwijgen van side letters heeft de samenleving ernstig geraakt. De afkeuring voor het frauduleuze handelen van in hoog aanzien staande verdachten moet in de straf tot uitdrukking worden gebracht. De rechtbank acht de aan Fahlin verweten feiten niet bewezen en spreekt hem daarvan vrij.

Bron: Rechtbank Amsterdam