Lokale overheden, politie- en inlichtingendiensten en maatschappelijk organisaties zijn onmisbaar in een brede aanpak tegen radicalisering en radicalisme. Justitieel optreden alleen kan, zonder zo'n brede aanpak, op de langere termijn niet effectief genoeg zijn om de problemen waarvoor radicalisme en radicalisering de maatschappij stelt op te kunnen lossen. Dat schrijven minister Donner (Justitie) en Remkes (Binnenlandse Zaken) in hun plan van aanpak tegen radicalisme en radicalisering.

Die brede aanpak is een belangrijke voorwaarde om vroegtijdig radicaliserings-processen te kunnen signaleren en om te buigen voordat zij uitmonden in strafbare feiten. De inzet van politiediensten is van groot belang alleen al omdat het met de rol van wijkagent als informatiebron dicht op de haarvaten van de samenleving zit. Daarnaast hebben diverse onderdelen van het KLPD een belangrijk taak in het surveilleren op internet en het verzamelen en doorgeven van informatie die van andere overheidsdiensten en tipgevers afkomstig is. In zo'n aanpak hebben de werkzaamheden van de inlichtingendiensten, naast het verzamelen, uitwisselen en analyseren van informatie over mogelijke terroristische aanslagen ook betrekking op radicalisme, radicalisering en rekrutering. Daarnaast is het van belang dat zij niet alleen kijken naar die vormen van radicalisering die nu als bedreigend worden gezien (islamitisch radicalisme, rechts radicalisme en dierenrechtenactivisme) maar ook naar vormen die dat in de toekomst kunnen worden.

Andere overheidsorganisaties zoals onderwijsinstellingen, uitkeringsinstanties,
maatschappelijk werk en buurtwerk kunnen waarnemen of personen of groepen radicaliseren. Daarbij gaat het niet alleen om haatzaaiende preken en discriminerende uitlatingen in de moskee, op videobanden, geluidscassettes en op internet maar ook wat er in club- en buurthuizen, uitgaansgelegenheden en op sportmanifestaties gebeurt. Belangrijk daarbij is dat zij de signalen weten te herkennen en weten wat zij ermee kunnen doen.

De lokale overheid heeft een centrale rol omdat zij het best in staat is om in gesprek met de lokale gemeenschap eeaccuraat beeld te generen dat bovendien de mogelijkheid geeft, wanneer er zich een concreet incident voordoet, tijdig passende maatregelen te nemen.

Een aantal gemeenten, waarbij Amsterdam en Rotterdam in het oog springen, heeft de
afgelopen tijd daarin al voortvarend gehandeld in het tegengaan van deze processen. De Nationaal Coà¶rdinator Terrorismebestrijding (NCTb) biedt aan lokale overheden hierin ondersteuning en expertise.

Een belangrijk aandachtspunt in het plan is de vraag wanneer en hoe juridische maatregelen het beste kunnen worden benut. Het plan van aanpak stelt kanttekeningen bij de noodzaak voor verdere ontwikkeling van juridische instrumenten om verspreiding van radicaal gedachtengoed tegen te gaan. Enerzijds omdat het huidige strafrecht daar volgens het kabinet voldoende ruimte toe biedt maar tot nu toe betrekkelijk terughoudend wordt toegepast. En anderzijds omdat de toepassing van strafrecht kan leiden tot vervreemding en het radicalisme slechts zal versterken.

Slechts op een punt zal het strafrecht worden aangescherpt, dat is namelijk om beter te kunnen optreden tegen het verheerlijken en goedpraten van ernstige misdrijven in het publieke debat. De bijkomende straf om iemand te ontzetten uit het beroep bij delicten die aanzetten tot haat en geweld tegen personen wordt dan al bij een eerste veroordeling mogelijk.

bron:MinJus