De Commissie van Toezicht Terugkeer is officieel ingesteld door minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken en Integratie. De instelling van deze Commissie komt voort uit de aanbevelingen van de Commissie-Havermans. Sinds mei 2006 heeft de Commissie van Toezicht Terugkeer reeds diverse bezoeken gebracht aan onderdelen van het terugkeerproces en gesprekken gevoerd met betrokkenen. De officiële instelling volgt op de publicatie van de regeling van de Commissie in de Staatscourant op 11 september 2006.

De Commissie van Toezicht Terugkeer heeft als doel toezicht te houden op het terugkeerproces ten aanzien van (bijna) onrechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen. Het proces richt zich op de terugkeer van vreemdelingen naar het land van herkomst of een veilig derde land. Dit betekent dat aandacht wordt besteed aan de handelingen van de overheid in het kader van de terugkeer van vreemdelingen. De Commissie wil zich daarbij vooral richten op de inrichting van het proces.

Voor specifieke onderdelen van het terugkeerproces bestaan er thans twee afzonderlijke commissies van toezicht: de Commissie van Toezicht uitzettingen Koninklijke Marechaussee en de Commissies van Toezicht verbonden aan detentie- en uitzetcentra. De Commissie van Toezicht Terugkeer richt zich voorlopig op de overige onderdelen van het terugkeerproces en het proces als geheel. De Commissie heeft verder de opdracht om vóór 1 januari 2007 een voorstel te doen hoe het toezicht op het gehele terugkeerproces door één geïntegreerde Commissie van Toezicht wordt gehouden vanaf 2007.

De Commissie staat onder voorzitterschap van mr. J.S.L. Gualthérie van Weezel en bestaat daarnaast uit de heren J. Wilzing en mr. J. Vrolijk. De heer Gualthérie van Weezel was tot vorig jaar ambassadeur in Luxemburg. Daarvoor was hij onder meer permanent vertegenwoordiger bij de Raad van Europa in Straatsburg en lid van de Tweede Kamer voor het CDA. De heer Wilzing is voormalig hoofdcommissaris van de politieregio IJsselland. Ook was hij hoofd van de Centrale Recherche Informatiedienst en de Divisie Recherche Informatie van het Korps Landelijke Politiediensten. De heer Vrolijk was onder meer voormalig directeur Politie en waarnemend Directeur-generaal Openbare Orde en Veiligheid bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

bron:MinJus