In het Nationaal Glasmuseum Leerdam is vanaf 16 oktober tot 5 maart een grote tentoonstelling te zien over het leven en werk van Sybren Valkema (1916 - 1996). Sybren Valkema is à©à©n van de meest invloedrijke kunstenaars geweest voor glaskunst in Europa. Niet alleen door zijn inspirerende manier van lesgeven maar vooral door het bouwen van de eerste kleine glasoven in zijn eigen studio. Deze oven, ontwikkeld door Harvey Littleton in Amerika, maakt het ineens voor elke kunstenaar mogelijk met glas te werken. Kunstenaars in heel Europa grepen deze kans dan ook met beide handen aan, wat het begin was van de beweging die wij nu "studio-glas" noemen.

De Glasschool Leerdam
Via Mart Stam, architect en directeur van het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs Amsterdam, de latere Rietveldacademie, kwam Valkema in 1943 in contact met Andries Copier. Copier had in 1940 de opleiding van de Glasfabriek Leerdam opgericht, die in de volksmond "de Glasschool" genoemd werd. Tot 1948 heeft Valkema als docent algemene esthetische vorming de leerlingen vormenleer, beeldende kunst en vooral enthousiasme voor glas bijgebracht. Hij betrok ook het andere personeel van de Glasfabriek erbij, door het organiseren van theatervoorstellingen en excursies en zijn cartoons in het personeelsblad.

Vrij Glas
In de jaren vijftig en zestig heeft Valkema als freelancer voor de Glasfabriek Leerdam diverse ontwerpen voor Unica, Serica en gebruiksglas gemaakt. In tegenstelling tot zijn generatiegenoten Willem Heesen, Floris Meydam en Gerard Thomassen was zijn productie niet groot, maar vooral gericht op het vergroten van de technische mogelijkheden van glas in het bedrijf.
Nadat hij niet meer bij de Glasfabriek betrokken was, bleef hij zich richten op de experimentele mogelijkheden van het medium glas. Vandaar dat hij er als à©à©n van de eerste bij was om de kleine oven in zijn studio te bouwen. Mede daarom heeft hij in 1968 de glasafdeling van de Gerrit Rietveldacademie opgericht, waar hij tot 1980 aan verbonden was als docent en directielid. Deze opleiding, de eerste op het vasteland van Europa, is van onschatbare waarde gebleken voor het naoorlogse ´vrije glas'. Vrij glas is een door Valkema bedachte term voor door kunstenaars ontworpen en vervaardigd glas. Na zijn pensionering in 1980 was Valkema à©à©n van de eersten die langs glasstudio's in binnen- en buitenland trok om er met de betreffende kunstenaars samen te werken en te experimenteren.

Tijdsbeeld met demonstraties glasblazen
In het Nationaal Glasmuseum wordt een tijdsbeeld geschapen van de verschillende periodes in het leven van Sybren Valkema, dat exemplarisch is voor de ontwikkeling van de glaskunst in Nederland. Van de Glasschool Leerdam, via de Serica en Unica voor de Glasfabriek, naar Rietveldperiode en het vroege studio glas, tot het vrije werk bij verschillende studio's. Door dagboekfragmenten, anekdotes, quotes, schetsen en werk van tijdgenoten worden de verschillende periodes tot leven gewekt. Vooral de reconstructie van het originele glasoventje zal bijdragen aan de unieke sfeer van die experimentele tijd. Op gezette tijden zal Durk Valkema, glaskunstenaar en zoon van Sybren, demonstraties glasblazen geven met dit ´revolutionaire' oventje.

Reizen en catalogus
Door het Europese belang van Sybren Valkema is er ook vanuit België, Denemarken en Duitsland interesse in deze tentoonstelling die daar de titel "The World According to Valkema" zal dragen. De tentoonstelling wordt begeleid door een catalogus, samengesteld door Job Meihuizen op basis van eerder onderzoek door Geertje Huismans, onder redactie van Joan Temminck.

Opening
Op 16 oktober 2005 zal de tentoonstelling om 15.00 uur geopend worden door Doekle Terpstra, de nieuwe voorzitter van het bestuur van het Nationaal Glasmuseum Leerdam. Terpstra volgde op 1 september, 2005 oud burgemeester van Leerdam Ties van Veelen op.

bron:Nationaal Glasmuseum