Abraham Lehrer, een voorman van de Joodse gemeente in Keulen heeft Benedictus opgeroepen de Vaticaanse archieven van het Vaticaan volledig open te stellen voor onderzoek naar de rol van de Kerk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij deed dit tijdens het bezoek van de paus aan de synagoge van Keulen.

Cantor
Benedictus werd in de synagoge bij wijze van welkom eerst toegezongen door de cantor, die een indrukwekkende vertolking van psalm 23 ten gehore bracht. Gezeten op een stoel voorin het gebedshuis, luisterde de wat vermoeid ogende paus aandachtig toe.

Verleden
Vervolgens werd Benedictus toegesproken door rabbijn Netanel Teitlebaum. Deze sprak van een buitengewone gebeurtenis met een enorme religieuze en politieke waarde, een stap richting vrede tussen alle volkeren". In een uiteenzetting die sterk in het teken stond van het verleden sprak hij allereerst over de wederwaardigheden van de Joodse gemeenschap in Keulen door de eeuwen heen.

Joden in Keulen
Teitlebaum bracht in herinnering dat van de 20.000 Joden die er tot 1933 in de stad verbleven er ruim 11.000 gedeporteerd en vermoord zijn. Wonder boven wonder kwam in 1959 toch weer een ongeveer 3000 leden tellende gemeente tot stand, een aantal dat, mede dankzij de toestroom van Joden uit de voormalige Oostbloklanden, inmiddels tot ongeveer 5000 is gegroeid.

Nostra Aetate
De Joodse voorman Abraham Lehrer noemde Benedictus vervolgens in zijn toespraak de grote bruggenbouwer tussen de religies, voor wie acceptatie en tolerantie van het Jodendom duidelijk zeer belangrijk zijn. Hij bracht enkele belangrijke stappen in de toenadering tussen beide religies in herinnering, zoals het Tweede Vaticaans Concilie, dat in de verklaring Nostra Aetate expliciet vastlegde dat niet alle Joden verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor de dood van Jezus Christus. Benedictus was destijds, aldus Lehrer, nauw betrokken bij de opstelling van dit document.

Benedictus voorbeeld voor de Kerk
Verder memoreerde hij het aanknopen van diplomatieke betrekkingen tussen het Vaticaan en Israël in 1993, het Mea Culpa van Johannes Paulus II in 2000 en diens bezoek aan Israël in datzelfde jaar. Lehrer stelde dat er pas hoop is op echte normalisering van de verhoudingen als dit soort gebeurtenissen normaal worden. Hij noemde Benedictus een voorbeeld voor de RK-Kerk en sprak de hoop uit dat de houding van de paus van boven naar beneden zal doordringen.

Openstelling Vaticaanse archieven
Lehrer bracht vervolgens in herinnering dat de paus, toen hij nog prefect van de congregatie voor de geloofsleer was, delen van de Vaticaanse archeieven voor onderzoek heeft opengesteld. Hij vroeg Benedictus persoonlijk om volledige openstelling van de Vaticaanse archieven. Hij noemde een dergelijk gebaar een teken van de bereidheid om volledig open kaart te spelen over de rol van het Vaticaan in WOII en om voor eens en altijd een eind te maken aan mogelijke misverstanden en onterechte speculaties.

Goede mensen
Het Jodendom heeft een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de mensheid en van het christendom en doet dat vandaag de dag nog, aldus Lehrer. Terecht verwijst Benedictus vaak naar hen als ´grotere broers'. Joden verlangen volgens de rabbijn niet meer dan dat christenen hen als goede mensen accepteren: "Weest goede christenen, en laat ons goede Joden zijn."

Derde tempel
Lehrer stelde dat hij een positieve kijk heeft op de joods-christelijke toekomst. Het bezoek van Benedictus noemde hij een ´stap op weg naar de geestelijke opbouw van de derde tempel in Jeruzalem, die alleen gebouwd kan worden als het vrede tussen alle volkeren heerst. Hij verwees naar zijn in de synagoge aanwezige moeder, die op haar onderarm nog altijd haar concentratiekampnummer uit de oorlog draagt. "Hoe had zij destijds kunnen weten dat haar zoon in 2005 in haar aanwezigheid de paus zou toespreken?"

Vredeshand
Lehrer noemde het pausbezoek tenslotte een teken van de vrede die op de wereld moet heersen, een vrede zonder angst en terreur. Hij reikte de paus de hand als signaal van vrede vanuit het Joodse volk gericht aan alle volkeren van de wereld.

bron:RKK