Na bijna vijftig jaar is de okapi, nauw verwant aan de giraf, herontdekt in Virunga Nationaal Park in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC). De ontdekking vond plaats tijdens een recent veldonderzoek mede-geleid door het Wereld Natuur Fonds. Dit is de eerste keer sinds 1959 dat onderzoekers sporen van okapi, waaronder pootafdrukken en uitwerpselen, vinden in Virunga.

Okapi's zijn zeldzaam en bedreigd en komen alleen voor in de hoge oerbossen van Oost-Congo, vooral in het Okapi Wildreservaat rond het dorp Epulu. Deze diersoort is echter oorspronkelijk verder oostwaarts ontdekt, in de bossen in de Semliki-vallei. Deze
bossen maken nu deel uit van het Virunga Nationaal Park. Virunga staat vandaag als Werelderfgoed onder nationale en internationale bescherming.

Het onderzoeksteam dat de sporen vond werd geleid door het Wereld Natuur Fonds en haar Congolese overheidspartner ICCN (Institut Congolais pour la Conservation de la Nature). In het team zaten ook spoorzoekers van de plaatselijke Bambabuti- en Twa-gemeenschap, die weten hoe ze sporen van okapi's kunnen herkennen. Het team was bezig met een onderzoek naar de toestand van de bossen en bedreigde soorten zoals olifanten en chimpansees, toen zij 17 sporen van okapi's ontdekten, waaronder pootafdrukken in de modder, graassporen en uitwerpselen. Zij vonden ook sporen van de aanwezigheid van de bongo, een grote bosantilope die evenmin in de afgelopen vijftig jaar in het gebied is aangetroffen.

Het laaglandgedeelte van Virunga Nationaal Park is de afgelopen twintig jaar gebruikt als schuilplaats voor diverse rebellengroepen. Daardoor kon het ICCN niet patrouilleren in deze gebieden. Omdat het bovendien een van nature moeilijk toegankelijke regio is was er ook geen houtkap of landbouw mogelijk. Dit verklaart volgens het Wereld Natuur Fonds waarom de zeldzame soorten ongemerkt hebben kunnen overleven.

'Het is een gunstig teken dat er na bijna een halve eeuw okapi's zijn herontdekt in het Virunga Nationaal Park. Naarmate de vrede terugkeert in het land, blijkt dat de beschermde gebieden in deze woelige regio opnieuw een toevluchtsoord vormen voor zeldzame
diersoorten,' zegt Marc Languy van het regionale WWF. 'De cruciale soorten hebben een moeilijke periode doorstaan, maar er moet nog wel veel gebeuren om ze voorgoed te beschermen.'

Ondanks de steeds terugkerende onrust in de regio werken het Wereld Natuur Fonds en het ICCN al sinds 1987 samen met de plaatselijke bevolking aan natuurbehoud in Virunga Nationaal Park. De organisaties hebben bijvoorbeeld gewerkt aan de afbakening van de grenzen van het park met inspraak van de bevolking, aan een vreedzame hervestiging van mensen die illegaal in het park waren komen wonen, aan boslandbouw-projecten en aan natuureducatie.

Toch maakt het Wereld Natuur Fonds zich nog altijd grote zorgen over de vele menselijke activiteiten in het beschermde gebied en het feit dat plaatselijke politieke leiders boeren uitnodigen om binnen de grenzen van het nationale park aan landbouw te komen doen. Het Wereld Natuur Fonds dringt bij de regering van DRC aan op passende maatregelen om de bescherming en het behoud van Virunga op lange termijn veilig te stellen. En om te voorkomen dat de terugkeer van de okapi van korte duur is.

'De okapi is het nationale symbool van het ICCN en het is dan ook bijzonder bemoedigend voor onze rangers dat het dier opnieuw te zien is in Virunga. Deze mensen hebben de afgelopen jaren zware tijden gekend en dit vormt werkelijk een mooie beloning voor hun
legendarische inzet,' zegt Norbert Mushenzi, hoofdopzichter van het ICCN. 'Maar het ICCN heeft de blijvende steun van zijn partners en de plaatselijke bevolking nodig om een eind te maken aan de illegale activiteiten in het park en de bossen en dieren te behouden voor toekomstige generaties'.

bron:WNF