In korte tijd heeft zich een aantal ongelukken voorgedaan in de luchtvaart. In de publieke opinie leidt dit tot een beeld dat vliegen onveiliger is geworden. Onder druk van deze opinie komen Frankrijk en België met instemming van de Europese Commissie tot het instellen van een zwarte lijst met onveilige luchtvaartmaatschappijen.

Een zwarte lijst heeft echter niets met ongevallen te maken. Een ongeval is vaak een samenloop van toevallige omstandigheden. Een luchtvaartmaatschappij kan aan alle eisen voldoen en toch een ongeval krijgen. Omgekeerd hoeft een maatschappij zonder ongevallen niet per definitie veilig te zijn. In de luchtvaart is een hoog veiligheidsniveau ontstaan door een systeem van uitgebreid melden van incidenten en gebreken. Dit met het doel om van fouten te leren. Publicatie van een zwarte lijst die alleen gebaseerd is op ongevallen, incidenten of gebreken kan ertoe leiden dat maatschappijen terughoudend worden met het melden. Van voorvallen en gebreken die niet gemeld worden, kan niet worden geleerd met uiteindelijk juist negatieve gevolgen voor de veiligheid.

In eerste instantie is een luchtvaartmaatschappij zelf verantwoordelijk voor de
veiligheid. De nationale veiligheidsinspectie van een land ziet hierop toe. Doet deze laatste haar werk goed dan vliegen vanuit dat land enkel veilige maatschappijen. De Nederlandse autoriteit controleert haar buitenlandse collega's door inspectie van buitenlandse luchtvaartmaatschappijen in Nederland. Indien een buitenlandse maatschappij een patroon van gebreken of voorvallen gaat vertonen en de buitenlandse autoriteit dit niet ondervangt dan is een zwarte lijst een laatste middel. Deze lijst richt zich dan weliswaar op de luchtvaartmaatschappij, maar heeft als doel de inspectiedienst uit het land van herkomst het signaal te geven dat de veiligheidsborging verbeterd moet worden.

Het gaat niet om heksenjacht maar om structurele verbeteringen. Alleen in die context heeft een zwarte lijst zin, vooral als dit in Europees verband geschiedt en niet door landen afzonderlijk. Bovendien moet een lijst toegankelijk en met name begrijpelijk zijn voor de reiziger.

Bron: Platform Nederlandse Luchtvaart