Vorig jaar is er zo’n 200 miljoen euro aan fraude met uitkeringen en premies opgespoord. Uitvoeringsorganisaties zoals UWV en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de gemeenten baseren hun inspanningen om fraude tegen te gaan steeds vaker op risicoanalyses, waardoor de pakkans stijgt. Dit staat in de Integrale Rapportage Handhaving 2005, die staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Het rapport laat zien dat gemeenten, UWV en SVB samen bijna 52.000 boetes oplegden en ruim 3.000 processen-verbaal opmaakten.

Het aantal controles op fraude is in 2005 gestegen. Een groter aandeel fraudeonderzoeken is gebaseerd op inschatting van de risico’s. Zo heeft UWV op basis van risicoanalyses ruim 18.000 huisbezoeken afgelegd bij mensen die een WAO- of WW-uitkering hebben, een verdubbeling ten opzichte van 2004. In 17 procent van de gevallen was sprake van fraude: mensen gaven het inkomen van hun partner niet op, stonden niet ingeschreven bij CWI of hadden verkeerde informatie gegeven over hun leefsituatie. In totaal spoorde UWV 25,4 miljoen euro aan werknemersfraude op en 17 miljoen aan werkgeversfraude. UWV en CWI besteedden in 2005 extra aandacht aan fraude met identiteitspapieren. Dit leidde tot 205 processen-verbaal (70 procent meer dan in 2004).

SVB legde minder boetes op in 2005. Dankzij een betere communicatie met de klanten konden veel overtredingen van de regels worden voorkomen, vooral met de kinderbijslag. In totaal legde SVB bijna 9.000 boetes op (1.000 minder dan in 2004) voor fraude met kinderbijslag, AOW en nabestaandenuitkeringen. Hiermee was een bedrag gemoeid van 21 miljoen euro. SVB spoorde verder voor bijna 1 miljoen euro aan fraude op met uitkeringen in het buitenland.

Bij de gemeenten, die de bijstand uitvoeren, lag het aantal opgespoorde fraudegevallen lager dan in 2004. Dit komt vooral doordat er geen achterstanden meer waren bij de verwerking van belastingsignalen (een belastingsignaal houdt in dat uit koppeling van bestanden door de Belastingdienst blijkt dat iemand naast de uitkering nog andere bronnen van inkomsten heeft). Wel nam het bedrag aan opgespoorde fraude toe tot 120 miljoen euro. De meest voorkomende vormen van fraude waren verzwegen inkomen, samenwoonfraude en partnerfraude. Daarnaast kwam er voor 5 miljoen euro aan internationale bijstandsfraude aan het licht. Deze fraude heeft vaak betrekking op mensen die een huis hebben in het buitenland en de waarde daarvan niet opgeven.

In 2005 is onderzocht in hoeverre uitkeringsgerechtigden op de hoogte zijn van de regels en de plichten die aan de uitkering verbonden zijn. De steekproef wijst uit dat tussen de 75 en 90 procent van de WW’ers en WAO’ers de regels kent. Dat is een verbetering ten opzichte van een jaar eerder, toen het percentage 70 was. Van de mensen die kinderbijslag krijgen kent tussen 77 en 92 procent de regels. Bij de AOW schommelt het percentage tussen 77 en 85 en bij de mensen met een nabestaandenuitkering ligt het rond de 90 procent.

bron:SZW