Keur der Wetenschap, het neusje van de zalm



10 mei 2005 is een bijzondere dag voor de Nederlandse wetenschap. Op die dag presenteert Stichting SURF, de ICT-samenwerkingsorganisatie van het hoger onderwijs en onderzoek, de nationale etalage 'Keur der Wetenschap'. In deze internetetalage zijn meer dan 25.000 publicaties van Nederlandse top-wetenschappers te vinden voor collega-wetenschappers, onderwijsgebruik en voor het geïnteresseerde publiek. De feestelijke lancering vindt plaats op dinsdag 10 mei a.s. in het Trippenhuis van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen (KNAW).

De Keur der Wetenschap is de etalage van vooraanstaand Nederlandse wetenschap. Per 10 mei 2005 zijn hier 206 Nederlandse topwetenschappers te vinden met wereldwij-de toegang tot hun 25.000 publicaties.

Voor ongeveer 60% van deze publicaties geldt dat met één druk op de knop de full text beschikbaar is. Het overige deel heeft helaas auteursrechtelijke blokkades. Van een klein deel is de full text versie niet meer te achterhalen.

In aanwezigheid van een groot deel van de Keur-wetenschappers, bestuurders van alle Nederlandse universiteiten en andere wetenschappelijke organisaties zoals de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen (KNAW), het Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Koninklijke Bibliotheek (KB), zal de website feestelijk worden geopend.

Bij de opening zullen presentaties worden gegeven door Sijbolt Noorda (Universiteit van Amsterdam, collegevoorzitter) over 'Digitally Remastering Rembrandt Research' en Clif-ford Lynch (Coalition for Networked Information, USA, executive director) over 'Implications of e-science for scholarly communications'.

Frits van Oostrom (KNAW, president) heeft de eer Keur der Wetenschap te openen en Leo Waaijers (Stichting SURF, programmamanager DARE) geeft een verdere toelichting. Peter Nijkamp (NWO, voorzitter Algemeen Bestuur) treedt op als voorzitter van de bij-eenkomst.

De opening is een onderdeel van de internationale topconferentie 'Making the strategic case for institutional repositories', die wordt georganiseerd door het Amerikaanse CNI (Coalition for Networked Information), het Engelse JISC (the Joint Information Systems Committee) en SURF. Een belangrijk internationaal gezelschap van experts woont deze bijeenkomst bij. Ook de internationale schijnwerpers staan zo gericht op 'Cream of Scien-ce'.

Keur der Wetenschap is een onderdeel van DAREnet (www.DAREnet.nl). DAREnet biedt wereldwijde toegang en zichtbaarheid van Nederlandse wetenschappelijke onderzoeksresultaten. Het gaat hier om gegarandeerde digitale beschikbaarheid zonder beperkingen. Via internet te bereiken vanuit huis tot aan de Noord- en Zuidpool.

Voordelen van open toegang tot wetenschappelijk materiaal zijn:
* Onderzoeksresultaten zijn snel beschikbaar
* De publicaties zijn makkelijk doorzoekbaar, ook door zoekmachines als Google Scholar en Yahoo! met een hoge 'relevance ranking'
* Toegang voor iedereen zonder beperkingen van abonnement of locatie
* Publicaties bij Nederlandse universiteiten worden automatisch opgenomen in het e-Depot van de Koninklijke Bibliotheek waar ze duurzaam worden opgeslagen en ook door toekomstige generaties kunnen worden gebruikt;
* Door brede en langdurige toegankelijkheid kunnen de resultaten vaker worden geciteerd.

Helaas kunnen niet alle publicaties van de Keur-wetenschappers vrij beschikbaar worden gesteld via DAREnet. Veel uitgevers geven (nog) geen toestemming om de bij hen gepu-bliceerde artikelen op te nemen in lokale repositories om vervolgens open toegankelijk te maken via het internet. Voor veel van de publicaties geldt dat ze alleen na betaling te lezen zijn, of in een schrijversversie worden getoond. Open Access (vrije toegang tot wetenschappelijke informatiebronnen) is een belangrijk speerpunt van SURF, die hiertoe ook de Berlin Declaration heeft ondertekend. In gesprekken met wetenschappelijke uitgevers onderzoekt SURF de mogelijkheden deze auteursrechtelijke blokkades te slechten.

Keur der Wetenschap is een hoogtepunt uit het DARE (Digital Academic Repositories) programma. Stichting SURF coördineert dit vierjarige programma (2003 - 2006) van Nederlandse universiteiten en bovengenoemde organisaties. Het heeft als doel de toegang tot de resultaten van het Nederlands wetenschappelijk onderzoek te verbeteren. Het sluit aan bij de wereldwijde Open Access-beweging. Het DARE-programma geniet inmiddels internationaal bekendheid.

Sinds een jaar beschikken alle Nederlandse universiteiten over een operationeel repository, een digitaal wetenschappelijk archief. Samen vormen ze een netwerk dat eenvoudig toegankelijk is via DAREnet (www.DAREnet.nl). Keur der Wetenschap voegt 25.000 bestanden toe aan de 22.000 al via DAREnet beschikbare wetenschappelijke onderzoeksresultaten.

Repositories zijn niet zomaar databases met een verzameling artikelen. Juist door de internationale OAI conventie te volgen, het Open Archiving Initiative, is het mogelijk dat al het materiaal dat is opgenomen in een repository, openbaar wordt gemaakt via het internet. Hiermee is het snel beschikbaar en kan het gevonden worden door zoekmachines. Publicaties vanuit de DARE repositories zijn automatisch deel van het e-Depot van de Koninklijke Bibliotheek. Zo worden ze duurzaam opgeslagen en is de toegankelijkheid voor toekomstige generaties gegarandeerd.

SURF is de ICT-samenwerkingsorganisatie voor het hoger onderwijs en onderzoek in Nederland. De universiteiten en hogescholen werken samen in SURF inzake ICT-ontwikkelingen in de domeinen ICT en Onderzoek, Onderwijs en Organisatie, en wat het netwerk SURFnet en de softwarelicenties van SURFdiensten betreft.

bron:NWO



Comments are closed.
%d bloggers liken dit: