Een aparte Kafka-minister om het 'veelkoppige bureaucratische monster' te lijf te gaan, beperking van de invloed van de koningin bij kabinetsformaties en uitbreiding van de bevoegdheden van de minister-president. Dat zijn de meest opvallende adviezen van de Nationale Conventie in haar nog geheime eindrapport 'Hart voor de publieke zaak', waar Intermediair de hand op legde.

In 2005 stelde toenmalig minister van Bestuurlijke vernieuwing Alexander Pechtold (D66) de commissie in. Het doel: voorstellen doen voor de inrichting van het politieke bestel om het geslonken vertrouwen tussen burger en politiek te herstellen. Zo moet, naar Belgisch voorbeeld, een Kafka-minister worden ingezet om een vergelijkbare vermindering (- 25%) en vereenvoudiging van regels te realiseren. De daarvoor benodigde bevoegdheden ontbreken echter in de voorstellen: 'de minister kan collega-ministers rechtstreeks aanspreken.' Het is het gevolg van de samenstelling van de commissie, onder leiding van oud topambtenaar Rein Jan Hoekstra, waarin alle politieke smaken zijn vertegenwoordigd. De consequentie is dat het eindrapport een allegaartje van rijpe en groene adviezen is, die
bovendien ongelijksoortig zijn qua gewicht. Dat neemt niet weg dat een aantal voorstellen verstrekkende gevolgen kan hebben.

Versterking democratie
De conventie beoordeelt de verstrengeling tussen Tweede Kamer en kabinet als een voorname oorzaak van het afkalvende vertrouwen in de politiek. Het is een pot nat voor de gemiddelde burger. Om dat te veranderen moet een kabinet doelen formuleren waarop zij jaarlijks kan worden afgerekend. Op die manier wordt voor de burger inzichtelijk wat is gerealiseerd en wat niet. Ingrijpender zijn de voorstellen van de conventie om de invloed van de koningin bij kabinetsformaties te beperken en de macht van de minister-president te vergroten. Wordt een kabinetsformateur nu nog aangewezen door de koningin, als het aan de
conventie ligt stemt de Tweede Kamer daar in de toekomst over. De rol van de koningin, het benoemen van die formateur, is dan nog slechts een symbolische. e formateur schrijft  vervolgens met de beoogde ministers een beknopt regeerakkoord. Ook dat vormt een breuk met de huidige gang van zaken. Nu spelen de fractievoorzitters van de coalitiefracties nog een prominente rol bij het opstellen van het regeerakkoord. Daar worden vervolgens bewindspersonen, de zogenaamde 'poppetjes', bij gezocht. Dat kost tijd. Zo was Rita Verdonk (VVD) vijfde keus. Over andere, voor de hand liggende, onderwerpen als de direct
gekozen minister-president wordt niet geadviseerd omdat er geen overeenstemming over kon worden bereikt. Dat lukte wel over de uitbreiding van diens bevoegdheden. Niet langer moet de minister-president de eerste onder zijn gelijken zijn. Hij krijgt de bevoegdheid zelf onderwerpen te agenderen voor de ministerraad en disfunctionerende bewindspersonen voor te dragen voor ontslag. Opmerkelijk is het advies van de conventie om de miljoenensubsidies aan politieke partijen verder te verhogen om zo teruglopende inkomsten van leden -jaarlijks daalt het ledenaantal van politieke partijen- te compenseren.
Abstracter is het voorstel om, naar Amerikaans voorbeeld, een Constitutioneel hof in te stellen. Dat moet op verzoek van rechters bepalen of een wet in overeenstemming is met onze klassieke grondrechten. Zo kan de praktische uitwerking van de financiering van religieus geinspireerd onderwijs worden getoetst aan de grondwet. Volgens de conventie leidt dat tot een verlevendiging van de grondwet.

Of de adviezen werkelijkheid worden is zeer de vraag. De huidig minister van Bestuurlijke vernieuwing, Atzo Nicolai, heeft de tijd noch het mandaat iets met de adviezen te doen. Maar het minste dat hij kan doen is de voorstellen naar de Tweede Kamer sturen zodat er nog voor de verkiezingen over kan worden gedebatteerd. Daarmee is het grondstof voor een nieuw kabinet, mits dat uberhaupt nog is geinteresseerd in bestuurlijke vernieuwing. Belangrijkste aanbevelingen Nationale Conventie

1. Aparte Kafka-minister voor terugdringing bureaucratie
2. 'Bovennormaal' vrijwilligerswerk levert belastingaftrek op
3. Verplichte maatschappelijke stage voor alle jongeren
4. Regeerakkoord moet bestaan uit afrekenbare doelstellingen
5. Tweede Kamer doet voordracht voor benoeming formateur
6. Formateur schrijft met beoogde ministers beknopt regeerakkoord
7. Vergroot bevoegdheden minister-president
8. Verhoog subsidie aan politieke partijen
9. Oprichting Constitutioneel Hof voor toetsing wetgeving aan grondrechten

bron:Creative Venue