Het Gerechtshof ’s-Gravenhage heeft
maandag in de strafzaak Van Anraat bij tussenarrest een beslissing
gegeven op de verzoeken die de verdediging heeft gedaan met het oog
op de behandeling in hoger beroep. Het hof besloot over de vraag of
onder andere of eventueel Saddam Hussein en twee andere leden van
het toenmalige regime in Irak als getuige kunnen worden gehoord.
Het hof wees verzoeken met betrekking tot ambtsberichten van de
AIVD af en verzocht het Openbaar Ministerie om opheldering over het
wapenexportbeleid van de Nederlandse overheid en van de
internationale rechtsgemeenschap. Het verzoek tot opheffing dan wel
schorsing van de voorlopige hechtenis van de verdachte is door het
hof afgewezen. In april 2007 verwacht het hof de zaak inhoudelijk
te kunnen behandelen.

Op de terechtzitting van 9 oktober jl.
zijn de verzoeken besproken van de verdediging met het oog op de
behandeling in hoger beroep. In het tussenarrest van vandaag geeft
het hof zijn beslissing op die verzoeken. De belangrijkste daarvan
zijn - samengevat - de navolgende.

Horen getuigen

De rechter-commissaris heeft al eerder het
verhoor van een kleine twintig getuigen noodzakelijk geoordeeld en
het verhoor van die getuigen ook ter hand genomen; dat traject
loopt gewoon door. Zo is inmiddels bijvoorbeeld de oud-minister van
Buitenlandse Zaken en speciaal rapporteur van de
mensenrechtencommissie van de VN, Van der Stoel, gehoord.

Van een vijftal van deze getuigen heeft de
rechter-commissaris inmiddels vastgesteld dat hun verhoor niet zal
lukken. Die getuigen worden dan ook door het hof afgewezen.

Het hof heeft de rechter-commissaris
gevraagd nog een aantal andere getuigen te willen horen. Het gaat
daarbij onder meer om twee oud-ambassadeurs in Bagdad, een
toenmalig medewerker van Van der Stoel, een hoge functionaris van
het chemische wapenprogramma bij het bedrijf SEORGI en een andere
sleutelfiguur ter zake.

Bovendien heeft het hof aan de
rechter-commissaris gevraagd om na te gaan welk perspectief er is
dat Saddam Hussein en twee andere prominente leden van het
toenmalige regiem, die in de tenlastelegging worden genoemd, op
korte termijn als getuige kunnen worden gehoord, dan wel aan hen
vragen ter beantwoording kunnen worden voorgelegd. Afhankelijk van
de bevindingen van de rechter-commissaris zal het hof zich nader
beraden.

Overige getuigen worden door het hof
afgewezen, op uiteenlopende gronden. Dat kan zijn omdat een getuige
al eerder ten overstaan van de verdediging is gehoord en een
hernieuwd verhoor niet noodzakelijk wordt geoordeeld, of omdat niet
aannemelijk is dat hetgeen de getuige zou kunnen verklaren van
belang kan zijn voor de beoordeling van de strafzaak. Maar het kan
ook zijn omdat door het achterwege blijven van het verhoor de
verdachte niet in zijn verdediging wordt geschaad of omdat er geen
reële kans is de gevraagde getuige op een aanvaardbare termijn
te horen.

Ambtsberichten AIVD en opheldering over
wapenexportbeleid

Het hof wijst de verzoeken met betrekking
tot de ambtsberichten van de AIVD en andere veiligheidsdiensten
omtrent de verdachte af. Voor wat betreft de verzochte
codeberichten van het ministerie van Buitenlandse Zaken wil het hof
eerst via een getuigenverhoor door de rechter-commissaris
opheldering hebben over de vraag op welke manier de selectie van
archiefstukken van dat ministerie is gemaakt. Tevens wil het hof
dat de advocaat-generaal aan het meest in aanmerking komend
ministerie opheldering vraagt over het wapenexportbeleid van de
Nederlandse overheid en van de internationale rechtsgemeenschap
jegens Irak in - globaal gezegd - de jaren tachtig van de vorige
eeuw. En daarbij gaat het in het bijzonder om grondstoffen voor
chemische wapens.

Inhoudelijke behandeling april 2007

Het hof wil de zaak inhoudelijk in april
volgend jaar behandelen. Ter terechtzitting zal dan ook de heer
Wolterbeek als getuige-deskundige worden gehoord. De heer
Wolterbeek was verbonden aan de commissie van de VN die in Irak
onder meer de chemische wapenfaciliteiten inspecteerde. Hij
rapporteerde eerder over de betekenis van de door Van Anraat
geleverde chemische grondstoffen zoals thiodiglycol voor de
productie van chemische wapens in de jaren tachtig tijdens het
regiem van Saddam Hussein.

Voorlopige hechtenis

Het hof wijst het verzoek tot opheffing
dan wel schorsing van de voorlopige hechtenis van de verdachte
af.

Bron: Gerechtshof 's-Gravenhage