Zorginstellingen zijn de afgelopen jaren
meer aandacht gaan besteden aan werkomstandigheden voor het
personeel. Een kwart van de ziekenhuizen en verpleeg- en
verzorgingshuizen beschermt de medewerkers echter nog onvoldoende
tegen lichamelijke overbelasting en agressie en geweld. Verder is
een kwart van de ziekenhuizen te weinig alert op de risico’s
voor het personeel van gevaarlijke stoffen zoals narcosegassen en
cytostatica (medicijnen tegen kanker). Ruim de helft van de
ziekenhuizen doet dat redelijk.

Dat blijkt uit controles van de
Arbeidsinspectie in bijna alle Nederlandse ziekenhuizen en ruim 250
verpleeg- en verzorgingshuizen. Bij eerdere inspecties in 2000 en
2003 bleek dat zorginstellingen nauwelijks bezig waren met goede
arbeidsomstandigheden. Sindsdien zijn wel middelen ontwikkeld om
gezonder te werken. Maar deze moeten in de praktijk nog beter
worden toegepast.

Bij ongeveer 200 afdelingen van
ziekenhuizen eiste de Arbeidsinspectie betere bescherming tegen
lichamelijke overbelasting. Van de verpleegkundigen op afdelingen
als interne geneeskunde, intensive care en de operatiekamers heeft
70 procent lichamelijke klachten aan rug, nek en benen. Gebruik van
tilliften, glijlakens en elektrisch in hoogte verstelbare bedden
kan deze klachten verminderen. Vaak zijn deze onvoldoende
beschikbaar of blijven ze ongebruikt. Ook in verpleeg- en
verzorgingshuizen is lichamelijke belasting de grootste
ziekmaker.

Bij afdelingen met kankerpatiënten in
ziekenhuizen kwamen de inspecteurs overtredingen tegen in de omgang
met cytostatica, kankerremmende medicijnen. Personeel draagt bij
toediening geen handschoenen of overschort, weet niet wat te doen
bij calamiteiten of voert het afval niet veilig af. Blootstelling
aan deze stoffen is gevaarlijk, omdat ze kankerverwekkend zijn.

Ook de bescherming tegen narcosegassen
laat te wensen over. Bij ruim de helft van de onderzochte
operatiekamers en chirurgieafdelingen is iets mis: de ventilatie in
behandelruimtes is gebrekkig of maskers en afzuigapparatuur worden
niet gebruikt. Narcosegassen kunnen leiden tot
vruchtbaarheidsproblemen of aangeboren afwijkingen bij
kinderen.

Ziekenhuizen doen steeds meer tegen
toenemende van agressie van patiënten, familie en bezoekers.
Toch blijven soms belangrijke maatregelen achterwege, aldus de
Arbeidsinspectie. Personeel krijgt niet altijd genoeg training en
voorlichting, alarmsystemen ontbreken soms of er is geen nazorg.
Ruim drie kwart van de werknemers heeft met agressie en geweld te
maken, een kwart zelfs wekelijks. Vooral op de afdelingen
spoedeisende hulp is dit een probleem. In verpleeg- en
verzorgingshuizen wordt vier op de tien verzorgenden dagelijks of
wekelijks uitgescholden, bedreigd, geslagen en geschopt.

Een derde van de gecontroleerde verpleeg-
en verzorgingshuizen beschermt verzorgenden nog te weinig tegen
ziektes als Hepatitis B en C en HIV. Goede voorlichting,
vaccinaties en veilige afvoer van gebruikte naalden kunnen dit
risico beperken. De instellingen houden niet altijd
ontruimingsoefeningen. Onaanvaardbaar, vindt de Arbeidsinspectie:
bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen kunnen immers zichzelf
vaak niet redden. En pas bij een oefening blijkt of geplande
maatregelen en ontruimingsplannen voldoende zijn.

bron:SZW